Har oy yuzlab hisob-fakturalarni qo'lda Didox kabinetiga kiritish — vaqt va xato manbai. Didox API bu ishni avtomatlashtirish imkonini beradi: elektron hisob-faktura (ESF) to'g'ridan-to'g'ri 1C, CRM yoki ERP tizimingizdan yaratiladi va yuboriladi, holati esa yana tizimga qaytadi.
Qisqasi: Didox bilan integratsiya uchun hamkor tokeni olinadi, tizim test muhitida ulanadi, hujjatlar E-IMZO orqali imzolanadi, mahsulotlar esa IKPU kodlari bilan to'g'ri bog'lanadi. Qolgani — qaysi hujjatlar, qachon va kim tomonidan yuborilishini to'g'ri loyihalash.
Quyida Didox integratsiyasi qanday ishlashini, Soliq servislari bilan bog'liq qismlarni va tez-tez uchraydigan xatolarni ko'rib chiqamiz. Soliq qoidalari bo'yicha bu maqola maslahat emas: ESF to'ldirish talablarini buxgalteringiz bilan tekshiring.
ESF va Didox: qisqacha
ESF — elektron hisob-faktura. O'zbekistonda hisob-fakturalar elektron hujjat aylanishi operatorlari orqali yuboriladi, imzolanadi va Soliq qo'mitasi tizimiga yetib boradi. Didox — shunday operatorlardan biri: kompaniyalar u orqali hisob-fakturalar va boshqa hujjatlarni yuboradi, qabul qiladi va imzolaydi.
Kichik kompaniya uchun Didox'ning veb-kabineti yetarli. Ammo hujjatlar ko'paygach, bir xil ma'lumot ikki marta kiritila boshlaydi: avval 1C yoki ERP'da, keyin Didox'da. Aynan shu yerda Didox integratsiyasi kerak bo'ladi.
Didox API qanday ishlaydi
Hamkor tokeni va muhitlar
Didox API hujjatlariga ko'ra, API bilan ishlash uchun hamkor tokeni kerak, uni Didox akkaunt menejeri beradi. Har bir so'rovda hamkor avtorizatsiyasi sarlavhasi yuboriladi. Ishlab chiqish uchun alohida test manzili, ishchi rejim uchun esa hamkorlar uchun prod manzil mavjud. Didox API o'zgarishlari haqida alohida Telegram kanal ham yuritadi — integratsiyani qo'llab-quvvatlayotgan dasturchi unga obuna bo'lishi foydali.
Foydalanuvchi tokeni va E-IMZO
Kompaniya nomidan ishlash uchun foydalanuvchi tokeni olinadi. Hujjatlarda uchta usul ko'rsatilgan: ERI imzosi orqali (E-IMZO kaliti bilan), ro'yxatdan o'tishda berilgan parol orqali va jismoniy shaxs tokeni bilan kompaniyaga kirish. Tokenlar cheklangan muddat amal qiladi, shuning uchun tizim ularni o'z vaqtida yangilashi kerak.
Hujjat yaratish va imzolash
Odatiy oqim quyidagicha:
- Hisob tizimida sotuv yoki xizmat hujjati yaratiladi.
- Integratsiya undan ESF ma'lumotlarini yig'adi: kontragent STIR'i, mahsulotlar, IKPU kodlari, o'lchov birliklari, QQS.
- Hujjat Didox'ga yuboriladi va E-IMZO orqali imzolanadi.
- Kontragent hujjatni qabul qiladi yoki rad etadi, holat esa hisob tizimiga qaytadi.
Imzo kalitlari odatda mas'ul xodimning kompyuterida bo'ladi. Shuning uchun imzolashni avtomatik serverda qilish yoki xodim bir tugma bilan tasdiqlashini loyiha boshida hal qilish kerak.
Soliq servislari: IKPU va tasnif.soliq.uz
IKPU kodlari
Hisob-fakturadagi har bir mahsulot yoki xizmat IKPU — mahsulot va xizmatlarning yagona elektron katalogidagi kod bilan belgilanadi. Katalog Soliq qo'mitasining tasnif.soliq.uz platformasida yuritiladi. Kod va guruh katalogdagi ma'lumotga mos kelmasa, hujjatni tuzatishga to'g'ri keladi.
Integratsiya uchun eng yaxshi yechim — har bir mahsulot kartochkasida IKPU kodini saqlash. Shunda ESF yaratilganda kod avtomatik qo'yiladi, menejer uni har safar qidirmaydi.
Soliq API haqida
"Soliq API" va "tasnif soliq API" bo'yicha ko'p qidiruvlar bor. Amalda kompaniyalar ESF'ni odatda Didox kabi EDO operatorlari orqali yuboradi, Soliq qo'mitasining o'z servislari esa ma'lumotnoma va kabinet sifatida ishlatiladi. Davlat servislarining ochiq API'lari va ularga kirish shartlari vaqt o'tishi bilan o'zgarishi mumkin, shuning uchun loyiha boshida joriy holatni rasmiy manbalardan tekshiramiz.
Integratsiya ssenariylari
1C va Didox
Eng ko'p uchraydigan holat: sotuv hujjati 1C'da yaratiladi, ESF esa avtomatik Didox'ga ketadi. Kiruvchi hisob-fakturalar ham 1C'ga tushishi mumkin. 1C'ni boshqa tizimlar bilan bog'lash haqida 1C va Smartup integratsiyasi maqolasida yozganmiz.
CRM yoki ERP va Didox
Agar savdo CRM yoki maxsus ERP'da yuritilsa, hisob-faktura bitim yopilganda yoki yuk jo'natilganda yaratiladi. Masalan, Wallner loyihasida biz ERP tizimini yaratib, uni Smartup bilan bog'lagan edik — hujjatlar oqimi ham xuddi shunday tizimlar o'rtasida quriladi. ERP va CRM farqi haqida bu maqolada o'qishingiz mumkin.
Marketpleys va onlayn do'kon
Onlayn sotuvlar ko'paygan kompaniyalar uchun buyurtma, ombor va hisob-faktura bitta zanjirda bo'lishi qulay. Marketpleys bilan bog'lanish haqida Uzum Market integratsiyasi maqolasida yozganmiz.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Kontragent ma'lumotlari eskirgan: STIR yoki nom noto'g'ri bo'lsa, hujjat qaytadi.
- IKPU kodi yo'q yoki noto'g'ri: mahsulot kartochkasida kod saqlanmasa, menejer uni qo'lda qidiradi va xato qiladi.
- Dublikatlar: tizim javobni kutmasdan qayta yuborsa, bir xil hujjat ikki marta paydo bo'ladi. Har bir yuborish noyob identifikator bilan belgilanishi va jurnalga yozilishi kerak.
- Token muddati: token muddati tugaganda integratsiya jim to'xtaydi. Avtomatik yangilash va xatolik haqida Telegram xabari shart.
- API o'zgarishlari: operator interfeysni yangilaydi, integratsiya esa eski formatda qoladi. Kimdir o'zgarishlarni kuzatib borishi kerak.
Integratsiyaga qanday tayyorlanish kerak
- Hujjat turlarini aniqlang: faqat chiquvchi hisob-fakturalarmi yoki kiruvchilar, aktlar va boshqa hujjatlar ham kerakmi.
- Hajmni baholang: oyiga nechta hujjat yuboriladi va qaysi kunlarda cho'qqi bo'ladi. Bu navbat va qayta urinish mexanizmini loyihalash uchun muhim.
- Katalogni tozalang: har bir mahsulot va xizmatga IKPU kodi, to'g'ri o'lchov birligi va QQS stavkasi biriktirilsin.
- Kontragentlarni tekshiring: STIR, nom va manzil hisob tizimida dolzarb bo'lsin.
- Imzolash sxemasini tanlang: kim, qaysi kalit bilan va qaysi bosqichda imzolaydi.
- Test muhitida sinang: real hujjatlarni ishchi rejimga o'tkazishdan oldin bir necha tipik holatni test muhitida o'tkazing.
- Mas'ulni belgilang: xatolik haqida xabar kimga borishi va kim uni hal qilishini oldindan kelishib oling.
Bu ro'yxatni buxgalter va IT mas'uli bilan birga to'ldirsangiz, integratsiya ancha tez va og'riqsiz o'tadi.
SyncLab'da Didox integratsiyasi
Biz 1C, CRM, ERP va onlayn do'konlarni Didox bilan bog'laymiz: ESF yaratish, imzolash oqimi, holatlarni qaytarish, IKPU bilan katalogni bog'lash va xatolar monitoringi. Bu ish maxsus dasturlar yo'nalishida baholanadi, narx talablarga qarab alohida hisoblanadi. Agar hujjatlar oqimini yangi tizim bilan birga qurmoqchi bo'lsangiz, CRM va ERP tizimlar sahifasiga qarang.
Texnik qismni biz qilamiz, ESF to'ldirish va soliq qoidalari bo'yicha qarorlarni esa buxgalteringiz bilan birga qabul qiling.
Ko'p beriladigan savollar
Didox API nima?
Didox API — bu Didox elektron hujjat aylanishi xizmatining dasturiy interfeysi. U orqali 1C, CRM, ERP yoki boshqa tizim elektron hisob-fakturalar va boshqa hujjatlarni Didox kabinetiga kirmasdan yaratishi, yuborishi va holatini kuzatishi mumkin.
Didox API'ga qanday ulanish mumkin?
Didox hujjatlariga ko'ra, API bilan ishlash uchun hamkor tokeni kerak. Uni olish uchun Didox akkaunt menejeriga murojaat qilinadi. Ishlab chiqish test muhitida olib boriladi, keyin ishchi muhitga o'tiladi. Ulanish shartlari o'zgarishi mumkin, shuning uchun ularni Didox'ning o'zidan aniqlang.
Integratsiyada hujjatlar qanday imzolanadi?
Hujjatlar elektron raqamli imzo bilan, odatda E-IMZO orqali imzolanadi. Didox API'da tizimga kirish ham ERI imzosi yoki ro'yxatdan o'tishda berilgan parol orqali amalga oshiriladi. Imzolash qaysi bosqichda va kimning kalitida bo'lishi loyiha boshida kelishiladi.
IKPU kodi nima va uni qayerdan olish kerak?
IKPU — mahsulot va xizmatlarning yagona elektron katalogidagi identifikatsiya kodi. Kodlar Soliq qo'mitasining tasnif.soliq.uz platformasida yuritiladi. Hisob-fakturadagi kod va guruh katalogdagisiga mos kelishi kerak, shuning uchun integratsiyadan oldin mahsulot katalogingizni IKPU bilan bog'lab chiqish lozim.
Didox integratsiyasi qancha turadi?
Narx sizning hisob tizimingizga, hujjat turlariga va hajmiga bog'liq, shuning uchun talablarni ko'rib chiqqandan keyin alohida hisoblanadi. Soliq va buxgalteriya masalalari bo'yicha esa buxgalteringiz bilan maslahatlashing.
